11
oktober
2018
|
14:14
Europe/Amsterdam

‘Energietransitie biedt kansen voor Noord-Nederland’

Samenvatting

De regio heeft een sleutelrol in de energietransitie. De decentrale overheid staat dicht bij de burger en het bedrijfsleven en is daarom in de unieke positie om draagvlak te genereren en investeringen in een duurzame toekomst te stimuleren. Tijdens het IPO-congres dat vandaag en morgen gehouden wordt, laat Noord-Nederland zien hoe het regie neemt in de energietransitie. Werner ten Kate, programmamanager Energietransitie bij Provincie Drenthe, blikt alvast vooruit.

Het Noorden van het land is – met Groningen voorop – leverancier van ‘grijze’ energie, maar is volop bezig om de overstap naar ‘groen’ te maken. “We wachten niet af waar de Rijksoverheid of Brussel mee komen, maar maken zelf onze agenda. Dat is altijd beter dan afwachten wat er over je heen komt”, zegt Werner ten Kate. “Daarbij speelt ook een rol dat we de werkgelegenheid in het Noorden willen behouden wanneer de gaskraan in Groningen straks dicht gaat. Dat klinkt misschien wat defensief, maar het tegenovergestelde is waar: we denken dat de energietransitie kansen biedt, als we zelf het heft in handen nemen.”

Kansrijk
Groene waterstof bijvoorbeeld wordt als een kansrijke mogelijkheid gezien om de Groningse economie duurzamer en toekomstbestendiger te maken. Ten Kate: “De Eemshaven wordt een belangrijke toegangspoort voor duurzame energie uit windmolens op zee, waarmee waterstofgas kan worden geproduceerd. Dat gas kan worden gebruikt door chemie- en industriebedrijven als er een tijdelijk tekort is aan andere energie. Gasunie wil onderzoeken of het waterstofgas via de bestaande leidingen ook naar afnemers buiten Groningen kan worden getransporteerd. Geen gebrek aan kansen dus voor het Noorden: we kunnen de ‘schone’ energie hier ontginnen, we hebben de benodigde infrastructuur en ook de industrie.”

Draagvlak
In de veengebieden in Drenthe en Groningen bestaat veel verzet tegen de aanleg van twee grote windparken. De noordelijke provincies kwamen er mee in het nieuws, maar Ten Kate ziet desondanks juist kansen in Drenthe met betrekking tot het draagvlak voor de energietransitie. “We hebben hier veel kleine gemeenschappen met een grote sociale cohesie. Steeds meer van die dorpen gaan een eigen energiecoöperatie oprichten, omdat bewoners er de voordelen van inzien om zelf energie op te wekken. Die initiatieven ontstaan van onderaf, een top-down benadering, waarbij de winst van een zonne-akker uitsluitend naar een grondeigenaar en projectontwikkelaar gaat, verloopt meestal moeizaam. In tegenstelling dus tot de initiatieven die vanuit de betrokkenheid van dorpsbewoners ontstaan. Als provincies hoeven we die alleen maar te faciliteren en hooguit bij te sturen om een deel van onze doelstellingen tot volle wasdom te laten komen. Onze kracht moet er in zitten om mensen te betrekken en hen uit te dagen initiatieven te nemen.”

Brussel
Ten Kate is betrokken bij de voorbereiding van de workshop over de Noordelijke aanpak van de energietransitie tijdens het IPO-Jaarcongres, dat vandaag en morgen in Brussel gehouden wordt. Hoewel de regio in de energietransitie een sleutelrol speelt, ziet de programmamanager ook voor Brussel een duidelijke rol weggelegd. “De EU kan het makkelijker maken dat stroom over de grens heen getransporteerd kan worden. Dat is nu vrij lastig: niet vanuit technisch oogpunt, maar wel qua regelgeving.”