08
juni
2018
|
00:00
Europe/Amsterdam

Jan Jacob van Dijk over het IBP: ‘Samenwerking is geen keuze’

Quote module 1

Samenwerking tussen overheden is geen keuze. “We ontkomen er niet aan. Alleen met samenwerking komen we verder”, zo kijkt Jan Jacob van Dijk naar het interbestuurlijk programma. Van Dijk nam eind mei afscheid als gedeputeerde in Gelderland en bestuurslid van het IPO. We vroegen hem naar zijn visie op het IBP, waarin het IPO met het rijk, VNG en Unie van Waterschappen afspraken heeft gemaakt om samen een aantal grote maatschappelijke opgaven aan te pakken.

Van Dijk (53) was zeven jaar gedeputeerde in Gelderland. Daarvoor was hij jarenlang Tweede Kamerlid namens het CDA. “De rode draad in mijn politieke activiteiten gedurende de afgelopen 20 jaar is elke keer weer dat je alleen samen met anderen doelen kunt bereiken. Alleen ga je misschien sneller, maar samen kom je echt verder. Of het nu gaat over natuur, landbouw, klimaat of energietransitie, samenwerken staat voorop en begint met je af te vragen waar je je samenwerkingspartners kunt helpen”, schreef Van Dijk onlangs aan alle medewerkers van de provincie.

Interbestuurlijk programma

Dit ziet hij ook als uitgangspunt van het interbestuurlijk programma (IBP). Het Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen werken hierin samen aan een aantal grote maatschappelijke opgaven. Zoals de transitie naar duurzame energie, het tegengaan van eenzaamheid en het terugdringen van het aantal mensen met problematische schulden. Deze opgaven beperken zich niet tot de grenzen van een gemeente of regio. “Alleen in een samenspel tussen alle overheidslagen kunnen we tot oplossingen komen voor de problemen waar we als samenleving voor staan”, schrijft Van Dijk in een column.

Onzinnig

Hij illustreert dit met een voorbeeld uit de energietransitie. Van Dijk: “Als we het aardgas uit de bestaande woningen willen halen, kunnen we het dan alleen overlaten aan de gemeenten? Het lijkt mij onzinnig. Het rijk moet werken aan het fiscaal instrumentarium en de bevoegdheden voor gemeenten zodat gemeenten het besluit kunnen nemen over het alternatief voor aardgas. De provincies moeten het mogelijk maken dat er ook werkelijk een alternatief voor handen is. Denk aan de aanleg van warmtenetten of de opwek van duurzame energie. Bovendien is afstemming van de verschillende alternatieven bovenlokaal nodig. Kortom: iedere overheidslaag moet betrokken worden bij deze uitdaging.”

Noodzakelijk

Van Dijk stoort zich daarom aan het motto ‘Alleen ga je sneller, samen kom je verder’. Een uitspraak die veel bestuurders volgens hem hanteren.

Samenwerking is noodzakelijk, we ontkomen er niet aan. En als iemand durft te beweren dat het daarmee minder snel gaat, dan snappen ze het nog echt niet. Want de keuze is niet langzaam of snel, maar lossen we het op of niet? Het antwoord op die laatste vraag is: alleen met samenwerking komen we verder.”

Eén overheid 

Samen bereik je meer: die boodschap is hét uitgangspunt van het Interbestuurlijke Programma (IBP), waarvoor begin dit jaar het startschot werd gegeven. Een groeiend aantal maatschappelijke opgaven is alleen op te lossen wanneer gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk als één overheid samenwerken richting partners. Tot aan de zomer wordt door alle betrokken overheden en partners op ambtelijk niveau gewerkt aan de uitwerking van de opgaven van het Interbestuurlijk Programma.

Meer weten over het IBP? Bekijk het filmpje: het interbestuurlijk programma in 1,5 minuut.

Lees ook: Overheden starten interbestuurlijk programma