17
december
2018
|
10:58
Europe/Amsterdam

Wind- en zonnesector moeten meewerken aan maatwerk en delen van lusten

Samenvatting

NWEA en Holland Solar riepen IPO en VNG vorige week op om ruimer in te zetten op grootschalige zonne- en windenergie op land. Namens IPO en VNG vragen IPO-portefeuillehouder Jop Fackeldey en Berend de Vries (lid van VNG-commissie Economie, Klimaat Energie en Milieu) aan NWEA en Holland Solar om juist actief mee te werken aan écht maatwerk voor de regio, en het eerlijk delen van de lusten waardoor het voor onze inwoners aantrekkelijker wordt om lokale hernieuwbare energie te steunen.

Draagvlak is dé succesfactor voor het slagen van onze klimaat- en energietransitie. Het gaat om een enorme transitie die we in deze omvang nog niet eerder hebben meegemaakt met een enorme impact op ons dagelijks leven. Niets voor niets wordt het wel 'de grote verbouwing' genoemd. Het draait om maatregelen in ons eigen huis, om veranderingen in de manier waarop we werken en reizen, tot complete veranderingen van onze omgeving en ons landschap. Terwijl fossiele energie meestal van ver weg komt, wekken we duurzame energie dichtbij op -en zichtbaar.

Regionale-energiestrategieën
Als provincies en gemeenten werken we nu al aan projecten die voortkomen uit het Energieakkoord, de voorloper van het Klimaatakkoord waaraan momenteel wordt gebouwd. De maatregelen uit het Klimaatakkoord zullen óók in de stedelijke en landelijke gebieden landen. De ervaringen uit het Energieakkoord hebben ons geleerd hoe belangrijk het is om iedereen in deze transitie mee te nemen.

Draagvlak en participatie zijn daarbij de sleutelwoorden. Daarom hebben IPO, VNG en Unie van Waterschappen als lokale overheden het aanbod gedaan om met inwoners, bedrijven, netbeheerders en maatschappelijke organisaties regionale-energiestrategieën op te stellen. Zodat we samen in kaart brengen hoe we dit kunnen gaan doen: wat verbruiken we nu aan energie, wat gaan we isoleren, hoe maken we gebruik van warmte, wat gaan we waar duurzaam opwekken, wat betekent dit voor ons elektriciteitsnetwerk en hoe gaat de opslag van energie er uit zien?

Investeren in draagvlak en participatie...
In 31 regio’s werken we aan het samen in beeld brengen van de mogelijkheden en kansen voor duurzame opwek. Juist in het begin gaat het om het bouwen van en investeren in contacten met inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven, scholen maar ook volksvertegenwoordigers en netbeheerders. Investeren in informatie, communicatie en vertrouwen, zodat we samen aan de slag kunnen. En, overeenkomstig de gedachte van de nieuwe Omgevingswet, investeren in draagvlak, participatie en eigenaarschap met voldoende tijd voor een zorgvuldige besluitvorming van onder op.

Juist gezien het belang van draagvlak, moeten we dit zorgvuldig aanpakken. Het goede gesprek voeren op het juiste moment, en dit op een correcte manier opvolgen. Met respect voor elkaars rol en taak, zorgen, kansen, belemmeringen, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Hoe mooi zou het zijn als NWEA en Holland Solar zich openstellen voor de zorgen die bestaan, en als zij actief mee zouden denken aan oplossingen. Dat zij in hun projecten daar ook actief aan bijdragen, zodat dit écht bottum-up processen zijn in plaats van top-down.

...vraagt maatwerk...
Echt luisteren betekent niet het uitrollen van een blauwdruk op nationaal niveau. Het betekent nadenken en met voorstellen voor maatwerk komen op basis van kansen en mogelijkheden, luisterend naar zorgen van inwoners. Niet elke regio is gelijk, niet elke regio heeft dezelfde mogelijkheden. Voor echt maatwerk is actieve inzet én bereidheid van NWEA en Holland Solar nodig. Dus geen one-size-fits-all type windmolen of paneel maar écht maatwerk in vorm, hoogte en locatie. Want met echt maatwerk kunnen we er samen voor zorgen dat de gekozen oplossing daadwerkelijk bij onze inwoners past.

...en eerlijk delen van lusten
Het vraagt ook om het eerlijk delen van de lusten. Niet alleen de (grond)eigenaar moet bij elke draai van de windturbine het geld horen rinkelen, maar de gehele omgeving. Dorpsmolens vormen een mooi begin. Maar hoe mooi zou het zijn als inwoners die niet financieel kunnen deelnemen óók voordelen zien van duurzame opwek? Omdat ze zien dat de duurzame opwek hun omgeving ook iets oplevert waar zij baat bij hebben? Omdat de eigenaren van die molens en zonnepanelen investeren in de regio? Denk aan een fonds voor omliggende dorpen, waarmee zij kunnen investeren in de leefbaarheid. Hoe mooi zou het zijn als de leden van NWEA én Holland Solar bij elk project de vraag beantwoorden wat het project kan bijdragen aan de ontwikkeling van de regio?

Als we samen met alle wind- en zon-PV-producenten tot echt maatwerk komen waarbij de lusten worden gedeeld, kunnen we echt meer kansen benutten. En hoe mooier die kansen, hoe aantrekkelijker voor de regio. Hoe mooi zou het dan zijn als dat leidt tot een regionaal gedragen en geaccepteerde inzet die groter is dan de taakstelling uit het klimaatakkoord?

Jop Fackeldey is gedeputeerde Energietransitie en Klimaat in de provincie Flevoland en portefeuillehouder energie en klimaat in het IPO-bestuur.
Berend de Vries is wethouder in Tilburg en lid van VNG-commissie Economie, Klimaat Energie en Milieu.

Deze opiniebijdrage werd vrijdag 14 december gepubliceerd in Energeia.